Een tijdje geleden hoorde ik van het “god of the gaps” principe.
Vertaald in het Nederlands zou je dit het “god van de leegtes” principe kunnen noemen.
Doorheen de geschiedenis hebben mensen steeds de gewoonte gehad om, telkens er een kloof of leegte in hun kennis was, hun god daar in te passen.
Ik geef even een voorbeeld.
Vroeger wisten mensen niet waar de donder vandaan kwam. Ze konden de donder op dat moment niet verklaren, omwille van het gebrek aan wetenschappelijke kennis. Die leegte of kloof in hun kennis werd dan maar opgevuld met hun god. De god Donder was geboren.
Ondertussen weten we dat god niets te maken heeft met de donder. Donder ontstaat als 2 wolken tegen elkaar botsen, dat heeft de wetenschap ons geleerd. Daar is niets bovennatuurlijks aan.
Toch wordt het “god of the gaps” principe al eeuwen toegepast, tot op de dag van vandaag.
Er gebeurt iets waar op het betreffende moment nog geen verklaring voor is, en daar wordt god dan ingepast.
De tijd heeft uitgewezen dat god zo steeds kleiner en kleiner wordt, onze wetenschappelijke kennis wordt immers groter en groter.
Er zijn meer en meer zaken die vroeger aan god toegekend werden en die nu perfect wetenschappelijk verklaarbaar zijn:
- Een mislukte oogst? Daar heeft geen enkele god iets mee te maken. Landbouw en weerkunde hebben ons dat al lang geleden duidelijk gemaakt.
- Aardbevingen? Die ontstaan niet omdat een bepaalde god boos is, zoals vroeger gedacht werd. Aardbevingen ontstaan door het verschuiven van de aardplaten.
- Tsunami’s? Idemdito, die zijn geen wraak van één of andere god. Het ontstaan van een tsunami is perfect wetenschappelijk te verklaren, daar is niets bovennatuurlijks aan.
- Ziektes? Ook hier zijn geen boze geesten mee gemoeid. Ziektes kunnen veroorzaakt worden door bacteriën en virussen.
Het is heel verleidelijk om te denken dat de leegtes in onze kennis die we nu nog hebben, wel vragen naar een goddelijke invulling. Het is immers eigen aan ons mensen om steeds te denken dat de kennis die we op een bepaald moment hebben al heel uitgebreid is. Maar wie zegt dat dat zo is?
Wie zegt dat we niet nog maar een klein percentage weten van alles wat op een natuurlijke manier door middel van de wetenschap te verklaren valt?
En wat met allerlei psychologische mechanismes die we nog niet kennen?
Wat weten we allemaal nog niet over de magnetische straling van de aarde?
Weten we reeds alles over hoe energie werkt en wat het allemaal doet?
Wat weten we al over de zelfhelende kracht van het lichaam?
Wat weten we al over self-fulfilling prophecy? Het feit dat je iets zo graag wilt dat het je effectief de kracht geeft om het ook aan te pakken.
…
We ontdekken meer en meer, en meer en meer blijkt dat (een) god niets te maken heeft met de zaken die we vroeger aan hem toe schreven.
Het is duidelijk, verantwoordelijkheid kan pas toegeschreven worden aan iets of iemand na deftig bewijs.
Zolang iets nog niet te verklaren valt zou dat enkel maar mogen motiveren om op zoek te gaan naar een deftige verklaring, en er niet zomaar de eerste de beste god in te passen.
Een bekende atheïst zei ooit:
“Het grootste probleem met religie is dat het mensen aanzet om te stoppen met denken.”
God wordt in een (op dat moment) niet te verklaren iets gepast, en er wordt niet meer verder gezocht naar de ware toedracht.
Ik haalde het al eerder aan in andere blogjes, religie stompt het denken af.
