Bewust of onbewust?

Enkele maanden geleden schreef ik een blogje over beenverlengingen, een gangbaar iets in pinkstermiddens.
Beenlengteverschil (ene been langer dan het andere) blijkt nogal dikwijls de oorzaak te zijn van een aantal veel voorkomende klachten, zoals pijn in de rug.
Gebedsgenezers “gaan hiermee aan de slag“, zien blijkbaar zomaar dat gelijk wie met rugpijn een beenlengteverschil heeft, en “bidden dat verschil weg“.
Je leest het goed, die mensen geloven dat de christelijke god het ene been letterlijk langer maakt, waardoor de benen weer even lang worden en de klachten verdwijnen.
Samengevat, een onpeilbaar probleem verdwijnt aan de hand van een onpeilbare oplossing.

Onlangs botste ik op een nieuw Youtube filmpje (zie hierboven) in deze categorie.
Tom de Wal is in Nederland de nieuwste autoriteit op het vlak van gebedsgenezing. In één van zijn genezingsdiensten lukt het hem schijnbaar om een man met een armlengteverschil van 10 cm te genezen. Dat zie je in het bovenstaande filmpje.

Ik had nog nooit gehoord van een armlengteverschil, maar blijkbaar komt ook dat regelmatig voor. Welke klachten armlengteverschil als oorzaak hebben is me niet duideijk.
Anyway, in het filmpje zie je een man met armlengteverschil op het podium staan en zie je dat Tom de Wal met deze man bidt. Je ziet daarna de armen gelijk worden.
Wat het filmpje extra interessant maakt is dat het hier om een man gaat die blijkbaar een pink mist (aan de linkerhand). Het was pas echt knap geweest als Tom voor de pink van de man gebeden had, en we die zien aangroeien hadden. Dat is namelijk identiek hetzelfde principe. Uiteraard gebeurt dat niet.

Dat gebeurt niet omdat je bij een aangroeiende pink onbetwistbaar bewijs zou hebben dat er iets bovennatuurlijks gebeurt. Het is echter duidelijk dat de aangroeiende arm nogal een louche iets is, en dat daar niets van een bovennatuurlijke genezing aan is. Want armen kan je, als je ze recht voor je houdt, door een lichte twist van de borstkas langer of korter laten lijken. Probeer dat zelf maar eens.
Ik hoef je dus zeker en vast niet te overtuigen dat het hier om een fake genezing had. Zelfs binnen christen middens zijn er heel wat mensen die hier vragen bij hebben.
Toch telt Tom de Wal duizenden aanhangers. Ik ken ook christenen in mijn directe omgeving die bv luisteren naar predikingen van Tom de Wal, en hem dus wel degelijk serieus nemen.

De vraag die ik bij dergelijke fimpjes heb is dus:

Het is 100% duidelijk dat een dergelijke “genezing” fake is. Bedriegt Tom de Wal hier bewust of onbewust? Wat is hier aan de hand?

Ik denk niet dat een simpele “ja” of “nee” als antwoord volstaat in dit geval. Ik som graag even de verschillende mogelijkheden en nuances op, en mijn mening daarbij:

• Ja, Tom De Wal weet dat dergelijke praktijken larie zijn en fraudeert heel bewust.
  Hij is dan zeker ook géén christen, want “bedriegen” op een dergelijke schaal is iets dat not done is in christen middens. Ok, je kan (volgens de christelijke doctrine) liegen als christen, maar daar heb je dan achteraf spijt van. Tientallen genezingsdiensten organiseren en telkens opnieuw hetzelfde bedrog plegen getuigt van een compleet foute levensstijl en is dus absoluut niet te rijmen met het christelijke gedachtengoed.
  Het zou straf zijn mocht dit hier het geval zijn. Ik heb de neiging om steeds uit te gaan van de goedheid van mensen, en ik ga ook hier uit van de integriteit van Tom de Wal.
  Wat trouwens in dit specifieke geval, met de man waar hij voor bidt? Zit die dan mee in het complot als er bewust bedrogen wordt?
  Ik mag hopen van niet, maar misschien ben ik daar wat naiëf in. Het zou niet de eerste keer zijn dat het uitkomt dat gebedsgenezers acteurs inhuren om genezingen te faken (https://www.youtube.com/watch?v=Jx_-VXMBWpE).
  Als Tom de Wal dus een bedrieger is, hoe kan het dan dat hij zoveel christelijke aanhangers heeft? Blijkbaar kan god in dit geval aan de christenen niet duidelijk maken dat Tom een bedrieger is. Toch spreekt hij zogezegd tot hen.
  Ik denk echter niet dat Tom de Wal bewust bedriegt.
• Nee, Tom de Wal bedriegt hier niet bewust.
  Tom de Wal gelooft dus echt dat god de arm van de man langer maakt (ook de man in kwestie gelooft dat en twist zijn borstkas onbewust, of onder groepsdruk). Waarom komt het dan niet in hem op om voor de pink te bidden? Waarom zou god wel een arm kunnen verlengen en niet een pink?
  Een beetje doordenken hierop zou bij Tom toch ook het een en ander duidelijk moeten maken?

  Laat dàt nu net de issue zijn, hetgeen heel wat christenen typeert: naïviteit, goedgelovig zijn of niet genoeg nadenken. Ook hier zijn er enkele nuances:

  • Pure naïviteit.
    Een dergelijk filmpje zien, en dit gewoon aannemen als waar. Niet alle christenen zijn zo, maar ik ken er heel wat die wel zo zijn. Let ook op het gejuich waarmee de betreffende genezing in de zaal onthaald wordt. Binnen de kerken wordt naïviteit (geloven zonder bewijs) nog steeds aangemoedigd. Christelijke sprekers dragen dus wel zeker een verantwoordelijkheid voor hun naieve volgelingen.
  • Een verkeerd koppelen van oorzaak en gevolg.
    De christenen die zich geblameerd voelen door het feit dat ik ze bestempel als naïef vallen eerder onder deze categorie. Akkoord, ze zullen een filmpje zoals hierboven ook wantrouwen.

    Ze koppelen in andere gevallen oorzaak en gevolg echter veel te snel aan elkaar zonder enig bewijs. Ze zien hier dat de oorzaak (bidden) en gevolg (herstel) bij het armlengteverschil niets met elkaar te maken hebben, omdat het hier wel héél duidelijk is.
    Ze zien dat echter niet in heel wat aspecten van hun eigen leven.
    Ze bidden bv voor een veilige thuiskomst van hun kind na een fuif. Komt het kind veilig thuis, dan zijn ze gesterkt in hun geloof. Ze denken er niet over dat het heel uitzonderlijk is dat er daar iets mis loopt. Het gebed heeft dus niets te maken met de veilige thuiskomst. Toch sterkt dit gebed hun geloof.

    Het verkeerd koppelen van oorzaak en gevolg is dus ook een vorm van naïviteit. Het is wat genuanceerder maar uiteindelijk komt het ook op naïef zijn neer.

    Een zijnoot:
    Wat ik ook niet begrijp is het volgende. Hoe kan het dat Tom de Wal, die in dit geval dus niet bewust bedriegt, niet door god gewezen wordt op het feit dat er hier bedrog in het spel is (in de naam van god). Dit is dus een man van god, die een levendige relatie met god heeft, maar god slaagt er dus niet in om hem te zeggen dat dergelijke praktijken louche zijn en gods naam bezoedelen, omdat er heel terecht aanstoot aan kan genomen worden door mensen.
    Hoe kan dat, dat god dat niet doorgeeft aan Tom? Hij spreekt blijkbaar wel op heel wat andere vlakken tot Tom.
    Dit kan maar in één geval: Als het allemaal ingebeeld is. De gedachten die Tom denkt te ontvangen van god zijn gewoon zijn eigen gedachten.

Ik denk dus niet dat Tom de Wal bewust bedriegt, maar ik denk dat hij ontzettend naïef is en zich dingen inbeeldt die er niet zijn.
Ik herken dat, omdat dit in mijn leven als christen ook het geval was. Ik was naïef, en ik beeldde mij dingen in die er niet waren.

Er is maar één uitweg uit een dergelijk patroon en dat is nuchter en logisch nadenken.

Zolang iemand niet bereid is om verder na te denken en logisch na te denken kan dit patroon niet doorbroken worden.
En laat het nu net dat zijn wat verafschuwd wordt in christen middens, denken voor jezelf.